Stare drogi Pico pieszo: Terra Alta, Caminho das Voltas, Canadas da Ribeirinha i Caminho dos Burros

Trzy oficjalne szlaki na Pico prowadzą starymi drogami: ścieżką, która kiedyś była główną trasą na wschodni kraniec wyspy, drogą wozową z koleinami wciąż widocznymi w skale i oślą ścieżką przez wyżyny. Dwa zaczynają się kilkaset metrów od siebie przy punkcie widokowym Terra Alta na północnym wybrzeżu i biegną w przeciwne strony; trzeci przecina wyżyny aż do Baía de Canas. Żaden nie zbliża się do góry, a wszystkie trzy są liniowe, więc najpierw ustal, jak wrócisz do samochodu.

Punkt widokowy Terra Alta stoi na klifie mniej więcej 415 m nad morzem, na granicy parafii Santo Amaro i Ribeirinha, w gminie Lajes do Pico. Platforma jest wysunięta nad krawędź, a widok sięga przez kanał na całe południowe zbocze São Jorge. Z Madalena to nieco ponad 40 km drogą, więc licz 45 minut do godziny.

Stąd Caminho das Voltas (PR07PIC) prowadzi na zachód, w dół do Santo Amaro. Canadas da Ribeirinha (PR18PIC) zaczynają się jakieś 500 m dalej przy drodze i biegną na wschód do Calhau. Możesz przejść jeden szlak rano, a drugi po południu, albo połączyć oba.

To ten krótki: 5,8 km, oznaczony jako łatwy, około dwóch godzin, cały czas w dół, z około 419 m do poziomu morza. Kiedyś była to główna droga z tego wybrzeża do Ponta da Ilha i dlatego leśna ścieżka ma mostki z ciosanego kamienia. Las to głównie pittosporum, australijskie drzewo rosnące dziś na całych Azorach, a po drodze mijasz murki porzuconych winnic.

Poniżej drzew ścieżka biegnie między małymi poletkami, w większości wciąż uprawianymi jako małe winnice. Po lewej stoi opuszczony budynek, dawna wiejska maślarnia; według zarządcy szlaków stare urządzenia wciąż są w środku. Bliżej morza odbicie prowadzi w dół do Baía do Canto, małego miejsca nad wodą wśród piwniczek winnych. Po powrocie na trasę ostatni odcinek biegnie asfaltową drogą wzdłuż wybrzeża, obok miejsca piknikowego Parque da Furada, do Santo Amaro.

Santo Amaro było wsią szkutników wyspy i ma muzeum morskie oraz szkołę rzemiosła. Żadne z nich nie ma stałych godzin otwarcia, więc traktuj je jako bonus, jeśli drzwi będą otwarte. Wieś opisuje nasz przewodnik po Prainha i Santo Amaro.

Dłuższy z dwóch ma 8,7 km, jest oznaczony jako łatwy, a jako średni czas podano cztery godziny. Trzymaj się tego oficjalnego czasu: trasa co chwilę schodzi z drogi na stare dróżki i na ścieżkę nad brzeg.

Zaczyna się przy drodze regionalnej, na Caminho da Atalhada, gruntowej dróżce, na której wciąż widać relheiras, czyli rowki wyżłobione w skale przez koła wozów zaprzężonych w woły. Droga opada przez pittosporum, faję, wawrzyn azorski i ostrokrzew azorski. Tam, gdzie dochodzi do asfaltu, oznakowane odbicie prowadzi do punktu widokowego Alto dos Cedros, kolejnego widoku na São Jorge. Po powrocie na trasę mijasz źródło i okolicę zwaną Rocha Alta, a potem przechodzisz przez samą Ribeirinha.

Ribeirinha to jedyna parafia gminy Lajes do Pico położona w całości na północnym wybrzeżu; wydzielono ją z Piedade w 1980 roku. Na końcu wsi trasa schodzi Canada do Mar do małego portu Baixa, miejsca z piwniczkami winnymi i winnicami otoczonymi murkami, gdzie ludzie odpoczywają i kąpią się, gdy pozwala morze. Stamtąd ścieżka biegnie wzdłuż wybrzeża przez wrzosiec azorski, skręca ku Ponta das Trombetas i kończy się w Calhau przy małym porcie. Calhau jest w 2026 roku oficjalnym kąpieliskiem, z sezonem od początku czerwca do końca września, więc latem możesz zakończyć kąpielą.

Według danych szlaków początki PR07PIC i PR18PIC przy Terra Alta dzieli około 470 m, a koniec PR18PIC leży jakieś 200 m od początku PR03PIC, nadmorskiego szlaku do latarni na Ponta da Ilha. Przejdź Caminho das Voltas w odwrotną stronę z Santo Amaro, idź dalej Canadas da Ribeirinha do Calhau i skończ na PR03PIC, a uzbiera się około 20,6 km wzdłuż północno-wschodniej części wyspy.

Dwie uwagi. Iść PR07PIC pod prąd to wspinać się z poziomu morza na ponad 400 m, czego oficjalna kategoria nie uwzględnia. A PR03PIC ma kategorię trudnej; opisuje go nasz przewodnik po wschodzie Pico. Jeśli chcesz tylko jednej długiej wędrówki, lepszą połową jest Terra Alta – Calhau z odbiciem do Alto dos Cedros.

Trzecia stara droga to północna połowa dawnej oślej ścieżki i to zupełnie inna wędrówka: 8,9 km, średnia trudność, trzy i pół godziny. Zaczyna się na centralnych wyżynach obok Caminho das Lagoas, długiego szlaku jezior (PR19PIC), i prowadzi na północ. Po około 500 m idzie skrótem koło Cabeços do Mistério, a kilometr dalej zwęża się w ścieżkę wśród gęstszej roślinności. To dla tego górnego odcinka się tu przychodzi: zarządca szlaków wskazuje ważne skupisko Euphorbia stygiana, wilczomlecza rosnącego tylko na Azorach, i długie płaty torfowców (Sphagnum).

Niżej trasa się rozwidla. Jedna odnoga biegnie około 3 km drogą gruntową do São Miguel Arcanjo. Druga prowadzi jeszcze 1,7 km, potem skręca na ścieżkę obsadzoną pittosporum, akacjami i wawrzynem azorskim do parku leśnego Prainha i kończy się na gruntowej drodze przy Baía de Canas, zatoce starych piwniczek winnych i winnic w kamiennych murkach.

Start leży wysoko i jest odsłonięty. Gdy płaskowyż jest w chmurach, torfowiskowe odcinki są mokre, a znaki trudniej dostrzec; nasz przewodnik po płaskowyżu jezior wyjaśnia, jak szybko nadciąga tam mgła. Idź w dół, zgodnie z oznakowaniem, i zostaw ten szlak na pogodny dzień.

Wszystkie trzy szlaki są liniowe, a autobusy na Pico jeżdżą zbyt rzadko, by planować pod nie wędrówkę (szczegóły w naszym przewodniku po transporcie). Oto odległości drogowe, które pokonasz taksówką albo drugim samochodem:

• Santo Amaro z powrotem do Terra Alta: około 6 km, dziesięć minut.
• Calhau z powrotem do Terra Alta: około 8 km, dziesięć do piętnastu minut.
• Santo Amaro – Calhau, na długi dzień: około 14 km, dwadzieścia minut.
• Baía de Canas z powrotem na start Caminho dos Burros: około 13 km, dwadzieścia do dwudziestu pięciu minut wąskimi drogami na wyżynach.

Poproś taksówkę, by wysadziła cię na górze, i zejdź do swojego samochodu, albo zaparkuj na dole i wjedź taksówką. Taksówki jeżdżą na taksometr, więc przy zamawianiu zapytaj, ile mniej więcej wyniesie kurs.

Ulotka Canadas da Ribeirinha przypomina, że trasa przecina obszary chronione Parku Przyrodniczego Pico, że trzeba zamykać za sobą bramki i że w nagłym wypadku dzwonisz pod 112 i podajesz numer ostatniego minionego słupka. Rano sprawdź stronę ostrzeżeń trails.visitazores.com; 16 października 2026 nie było tam żadnych zamknięć na Pico. Weź wodę i jedzenie.

Który ze starych szlaków Pico jest najłatwiejszy? Caminho das Voltas (PR07PIC): 5,8 km, łatwy, około dwóch godzin, cały czas w dół od punktu widokowego Terra Alta do Santo Amaro.

Czy da się dojść z Terra Alta do Ponta da Ilha? Tak. Przejdź Canadas da Ribeirinha (PR18PIC) do Calhau, a potem PR03PIC do latarni, razem około 15 km. PR03PIC ma kategorię trudnej.

Czy potrzebne jest pozwolenie albo opłata? Nie. W odróżnieniu od wejścia na górę Pico żaden z trzech szlaków nie wymaga pozwolenia ani biletu. Trzymaj się ścieżki i zamykaj bramki.

Kiedy warto iść Caminho dos Burros? W pogodny dzień, dla Euphorbia stygiana i torfowisk na górnym odcinku. W chmurach wyżyny są mokre, a widoków nie ma.

• Trails of the Azores, PR07PIC Caminho das Voltas
• Trails of the Azores, PR18PIC Canadas da Ribeirinha
• Trails of the Azores, PR02PIC Caminho dos Burros: vertente Norte
• Azores viewpoints, Terra Alta
• Cais do Pico, oficjalne kąpieliska 2026