Walvissen spotten vanuit Horta op Faial: het kanaal van Pico, de uitkijkposten en de walvisfabriek

In het seizoen vertrekken er elke dag boten uit de jachthaven van Horta naar de walvissen, en op de juiste ochtend kan een potvis in het kanaal bovenkomen met de vulkaan van Pico erachter. Verblijf je op Faial, dan hoef je voor een walvistocht niet naar Pico over te steken. Wat je wel moet beslissen, is wanneer je komt en welk soort boot bij je past, en je houdt het best een reservedag over voor als de zee nee zegt. Faial heeft bovendien aan de rand van Horta een van de beste plekken op de eilanden om te zien wat de walvisvangst werkelijk inhield.

De meeste tochten verzamelen in de Marina da Horta en duren drie tot vier uur. Eén aanbieder in Horta die we in oktober 2026 bekeken, vaart twee keer per dag uit, om 08:30 en 14:30, en vraagt voor de halvedagtocht vanaf € 75 per persoon. Prijzen en tijden verschillen per bedrijf en seizoen, dus zie die cijfers als richtlijn en controleer ze bij het boeken.

De boten varen in de wateren tussen Faial, Pico en São Jorge. Dezelfde aanbieder omschrijft zijn gebied als de kusten van de drie eilanden tot ongeveer 10 mijl uit de kust.

Voordat de boot vertrekt, kijkt er meestal al iemand uit. Die aanbieder werkt, zoals veel op de eilanden, met uitkijkposten op de kliffen die de zee afspeuren en de schipper doorgeven waar de blaaswolken zijn. Een boot die vanaf land wordt geleid, brengt de ochtend door bij de dieren in plaats van ze te zoeken, dus vraag ernaar als je bedrijven vergelijkt.

Visit Azores telt meer dan 20 soorten walvissen en dolfijnen in de wateren van de Azoren, ongeveer een derde van alle soorten die er bestaan. Tochten gaan het hele jaar door, maar de samenstelling verandert met het seizoen:

• Gewone dolfijnen en tuimelaars leven hier en kunnen in elke maand opduiken
• Blauwe vinvissen zie je het makkelijkst aan het eind van de winter
• Potvissen, noordse vinvissen en andere baleinwalvissen zijn er in de zomer vaak
• Gevlekte dolfijnen zie je in de zomer vaker

De aanbieders op Faial varen de meeste tochten van april tot en met september en minder van oktober tot en met maart, als er minder bezoekers zijn en het weer ruwer is. Gaat het je om blauwe vinvissen, mik dan op het eind van de winter of het vroege voorjaar. Wil je vooral potvissen en dolfijnen in rustiger water, kom dan in de zomer.

Visit Azores houdt het op 98 procent van de tochten waarbij walvissen of dolfijnen worden gezien, en sommige aanbieders betalen je kaartje terug als je niets ziet. Vraag daarnaar, en naar de regeling als een tocht door het weer wordt afgelast.

De aanbieder in Horta die we bekeken, heeft één kajuitboot en drie semi-rigide rubberboten, elk voor 12 personen; dat laatste is de gebruikelijke keuze.

• Semi-rigide rubberboten zijn snel en brengen je laag boven het water. Ze zijn open en nat, en op een dag met korte golven voel je elke golf. Niet voor niets worden er waterdichte pakken uitgedeeld.
• Een kajuitboot is langzamer maar droger en stabieler, en die in Horta heeft kajuiten en een toilet. Het is de betere keuze met kinderen, met iemand die zeeziek wordt of op een koele voorjaarsochtend.

Visit Azores raadt een minimumleeftijd van vijf jaar aan, omdat drie uur deining waar een volwassene nauwelijks iets van merkt, zwaar kan zijn voor een klein kind. Aanbieders hebben soms ook een minimumaantal passagiers nodig, en een tocht die niet vol raakt, kan worden afgelast of verschoven. Boek de walvissen niet op je laatste dag op het eiland.

Walvissen spotten op de Azoren is geregeld bij regionale wet. Het is goed om de belangrijkste punten te kennen, want daaraan zie je of je schipper het goed doet:

• Geen enkele boot mag een walvis of dolfijn dichter naderen dan 50 meter, of dichter dan 100 meter bij walvissen met kleine kalveren
• Niet meer dan drie boten mogen binnen 500 meter van hetzelfde dier of dezelfde groep blijven
• Elke boot mag maximaal 15 minuten binnen 500 meter blijven
• Kijken in het donker is niet toegestaan, behalve voor onderzoek

Zwemmen met walvissen is verboden. Meer over de regels en zeeziekte staat in onze gids over walvissen spotten vanuit Lajes do Pico.

De uitkijkposten van de walvisvaarders staan nog op de kliffen van Faial. De lange wandelroute PR10FAI Baleeiros volgt de noord- en westkust over 26 km, van vlak bij de kerk van Cedros tot het oude walvisstation in Varadouro, en komt langs twee uitkijkposten die nog steeds worden gebruikt om walvissen voor de boten te spotten: Cabeço da Vigia en Alto das Concheiras. Een derde, bij Costado da Nau in de buurt van Capelinhos, is een ruïne, en de oude uitkijkpost bij de haven van Cedros werd bij de aardbeving van 1998 verwoest.

De hele route staat als zwaar te boek, duurt ongeveer zeven uur en is lineair, dus regel vervoer aan beide kanten. Het eindpunt is op zich al de moeite waard. Porto Baleeiro do Comprido in Varadouro was in bedrijf van 1940 tot 1957 en was het grootste en productiefste walvisstation van de archipel, tot de uitbarsting van de Capelinhos er een eind aan maakte. Nu zijn er natuurlijke zwembaden om in te zwemmen.

Als je op het land maar één ding bekijkt, laat het dan de Fábrica da Baleia zijn, op de helling van Monte da Guia aan de zuidwestkant van de baai van Porto Pim. De fabriek begon in 1942 en verwerkte in haar bestaan 1.940 potvissen. Ze is nu een museum van het Natuurpark Faial, beheerd door het Observatório do Mar dos Açores (OMA), en werd gerenoveerd en in oktober 2018 heropend.

Bijna alle oorspronkelijke machines staan er nog. Je volgt het hele proces dat de fabriek uitvoerde: olie uitgekookt uit het spek, en meel gemalen van het vlees, de botten en het bloed. In een van de zalen ligt het 10 meter lange skelet van een vrouwtjespotvis. Als je het voor je boottocht ziet, krijg je een gevoel voor de schaal dat je vanaf het water moeilijk krijgt.

Volgens de folder van het park is de fabriek van april tot en met oktober elke dag open van 10:00 tot 18:00, en van november tot en met maart alleen op werkdagen van 10:00 tot 17:00. Die folder dateert van 2018, dus controleer het voordat je gaat. Het is een goede manier om een ochtend te vullen als de boten binnen blijven.

Terug in het stadje heeft het Scrimshaw Museum in het pand van Peter Café Sport, geopend in 1986, de bewerkte walvistanden en botten die de walvisvaarders maakten. Onze gids over de jachthaven van Horta en Peter Café Sport vertelt meer over het café.

Drie uur op de Atlantische Oceaan is het deel dat de dag het snelst kan bederven. Visit Azores raadt middelen tegen misselijkheid aan voor iedereen die niet gewend is aan boten. Neem ze in voor je aan boord gaat, niet pas als je je beroerd voelt, eet iets lichts en neem water mee. Blijf op een kajuitboot buiten in het midden staan en kijk naar de horizon. Is de verwachting ruw, verzet de tocht dan.

Moet ik naar Pico om walvissen te zien?

Nee. In het seizoen vertrekken er dagelijks boten uit de jachthaven van Horta, en die varen in dezelfde wateren tussen Faial, Pico en São Jorge.

Wanneer kun je vanaf Faial het best walvissen spotten?

Het eind van de winter voor blauwe vinvissen, de zomer voor potvissen, noordse vinvissen en gevlekte dolfijnen. De meeste tochten gaan van april tot en met september, met minder van oktober tot en met maart.

Hoe lang duurt een walvistocht vanuit Horta?

Drie tot vier uur. Eén aanbieder in Horta vertrekt om 08:30 en 14:30. Bij ruwe zee worden tochten afgelast, dus houd een reservedag over.

Wat kan ik doen als de boten niet uitvaren?

Bezoek de walvisfabriek van Porto Pim, het Scrimshaw Museum bij Peter Café Sport, of het oude walvisstation en de natuurlijke zwembaden in Varadouro.